Department of Labour logo for printing

H&S Publications

Downloads

'O LE TA'IALA MO TAGATA FAIGĀLUEGA LĀITI I TULĀFONO O LE SOIFUA MĀLŌLŌINA MA LE SAOGALĒMŪ I GĀLUEGA

FA‘AMATALAGA

‘O vaega fa‘apitoa nei ‘olo‘o mana‘omia i lalo o le Tulāfono o le Soifua Mālōlōina ma le Saogalēmū i Gāluega 1992. E fa‘atatau mo tagata faigāluega ‘uma, e aofia ai tagata faigāluega fou, fa‘apea tagata a‘o‘oga ‘olo‘o faigāluega fa‘avaitaimi po‘o galulue i taimi o faigā mālōlōga, po‘o galue ‘ina ‘ia maua se tomai.

SAOGALĒMŪ LAUTELE

‘O le pule o lou fale faigāluega e “faia ‘uma ‘auala aogā” (faia mea aogā uma e mafai) ‘ina ‘ia:

  • ‘Avatua ma tausia ai le galue i si‘osi‘omaga saogalēmū, e aofia ai ni mea po‘o nofoaga mo lou saogalēmū ma lou soifua mālōlōina
  • ‘Ia mautinoa ‘olo‘o saogalēmū lou fa‘aaogāina o so‘o se mea taumasini (plant), meafaigāluega, masini, vāega o masini (fittings), meafale ma meafaigāluega
  • ‘Ia mautinoa ‘a‘o ‘e iai i le gāluega ‘aua ne‘i latalata i ni mea e ono lamatia ai ‘oe ma
  • ‘Iai ni aiaiga e fō‘ia ai ni fa‘alavelave tutupu fa‘afuase‘i e ono tutupu mai i le gāluega.

E tatau i le pule o le fale faigāluega ona fa‘ailoa lelei atu mea uma e ono lamatia ai ‘oe i totonu o le fale faigāluega, ma ta‘u atu se mea e ono lua feta‘ia‘i po‘o le fa‘atupula‘ia.

E tatau i le pule o le fale faigāluega ona fa‘amautinoa, po‘o lē fea o mea e lamatia ai e sili lona mātuiā E tatau fo‘i ona faia e le pule o le fale faigāluega ni ‘auala aogā e fa‘aitiitia ‘uma ai lamatiaga mātuiā e ono tutupu.

‘āfai e lē mafai, e tatau ona fa‘amamao ese ma oe (‘ave‘ese ma ‘oe) nei lamatiaga mātuiā. ‘āfai e lē mafai ona faia e lou pule nei mea e lua e tatau ona ia faia mea nei:

  • Fa‘aitiitia lou āfāina mai mea e lamatia ai ‘oe
  • ‘Ia mautinoa le iai o ni ou ‘ofu talafeagai e puipuia ai oe, ma ni meafaigāluega talafeagai, fa‘apea le
  • Va‘ava‘aia o lou āfāina i mea e lamatia ai ‘oe.

A‘OA‘OGA MA LE VA‘AVA‘AIA

E tatau i le pule o le fale faigāluega ona faia ‘auala aogā ‘ina ‘ia mautinoa ai le toleniga o ‘oe pē va‘ava‘ia e se tagata ‘olo‘o faia le toleniga, i le faia saogalēmū o lau gāluega.

GALUEGA E LĒ SAOGALĒMŪ

E iai lau āiā tatau e te‘ena ai se gāluega e ono tupu ai se fa‘alavelave mata‘utia ‘iā te ‘oe.

LE VA‘AVA‘AIA O LOU SOIFUA MĀLŌLŌINA I LE GĀLUEGA

‘āfai e talafeagai le va‘ava‘aia o lou soifua mālōlōina i le gāluega, e tatau ona sa‘ili e le pule o le fale faigāluega lau fa‘atagaga a‘o le‘i ‘āmataina le va‘ava‘aiga. E tatau ona tu‘uina atu le fa‘ai‘uga o so‘o se va‘avaiga o ‘oe po‘o le fale faigāluega o ‘e galue ai. E tatau ona tu‘uina atu nei fa‘amatalagai se ‘auala e natia ai le tūlaga ‘olo‘o iai lou soifua mālōlōina i so‘o se tasi o tou gālulue.

E lē mafai ona va‘ava‘ai se tagata su‘esu‘e a le Matāgāluega a le Leipa i fa‘amaumauga o lou soifua mālōlōina e aunoa ma sau fa‘atagaga. ‘Ae peita‘i, e mafai ona va‘ava‘ai le foma‘i o le matāgāluega i ou fa‘amaumauga.

‘AUAI O LE TAGATA FAIGĀLUEGA

‘O pule o fale faigāluega e ‘avatua ni avanoa talafeagai mo tagata faigāluega ‘ina ‘ia ‘auai i le fa‘aleleia o le soifua mālōlōina ma le saogalēmū. ‘Ua faia lenei mea ‘ina ‘ia aofia ‘uma ai tagata ‘ua iai le a‘oa‘oina ma le tomai fa‘apitoa. ‘Ua mautinoa ai le mafai ona fai o ni fa‘ai‘uga e pule o fale faigāluega ‘a ‘olo‘o iai ni tagata faigāluega e fetaia‘i ma matā‘upu tau i le soifua mālōlōina ma le saogalēmū i a latou gāluega.

‘O MATĀFAIOI A ‘OE LE TAGATA FAIGĀLUEGA

‘Ua fa‘amoemoe ‘ole‘ā ‘e faia ni ‘auala aogā ‘ina ‘ia mautinoa ai lou lē āfāina i le gāluega, ma ‘ole‘ā lē āfāina ai se isi tagata i au gāoioiga po‘o lou fa‘atamala i le faia o se gāoioiga i le gāluega.

‘āfai ‘o ‘e fa‘aaogāina ni mea faigāluega, mea fai ai gāluega (appliances) māsini, po‘o so‘o se mea i le fale faigāluega, e tatau ona ‘e faia ni ‘auala aogā ‘ina ‘ia mautinoa e lē āfāina ai tagata ‘olo‘o i totonu pē latalata atu i totonu o le fale faigāluega.

TAUSAGA FA‘ATŪLAGAINA I GĀLUEGA FAIGATĀ

Mo i latou e i lalo ifo o le 15 tausaga, e iai gāluega e lē mafai ona ‘e faia. Taga‘i ane i le pepa fa‘amaonia mo Tausaga Fa‘asāina o Tagata Talavou i Gāluega Faigatā (Youth Age Restrictions on Dangerous Work). E amata iā Aperila 1, 2009, o le a apalai ai foi nei tulafono i tagata talavou o loo galulue faakonekarate.

MO NISI FA‘AMATALAGA

‘āfai ‘e te lē ‘o mautinoa au āiā tatau i lou fale faigāluega, asiasi i le ‘upega o feso‘ota‘iga www.dol.govt.nz pē telefoni le Matāgāluega o Leipa i le 0800 20 90 20.

‘O lenei fa‘amatalaga e na‘o se ta‘iala ma e ono lē ‘o ‘ato‘atoa mo nisi tūlaga. ‘Ia ‘aua ne‘i fa‘aaogāina e sui ai ni fautuaga fa‘aletulāfono po‘o fautuaga a ē popoto.

ISBN 978-0-478-28170-5

Ia e iloa ou āiā tatau!